หฐโยคะ เกิดจากลัทธิตันตระ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อการบรรลุธรรมเฉกเช่นศาสตร์ตะวันออกทั้งหลาย ลักษณะที่โดดเด่นของตันตระคือ การกระตุ้นเร้าจนบรรลุธรรม (ตันตระแปลว่าแผ่ขยาย) ซึ่งต่างจากความแนวคิดทั่วไป ที่บรรลุธรรมโดยการละ เลิก วาง เรียกว่าวิธีของตันตระตรงกันข้ามกับวิธีที่ปฏิบัติกันโดยทั่วไปก็ได้

อย่างไรก็ตาม ทุกวันนี้ ดูเหมือนคนส่วนใหญ่ไม่ได้ฝึกหฐโยคะเพื่อกระตุ้นกุณฑาลินี เป็นการฝึกเพื่อออกกำลังกายซะมากกว่า เมื่อเป้าหมายเบี่ยงเบน รายละเอียดการปฏิบัติ ทั้งการฝึกท่าอาสนะ การฝึกลมหายใจ ก็เบี่ยงเบนไปด้วย
ในทัศนะของผม โยคะที่คนส่วนใหญ่ฝึกกันนี้ ที่มุ่งเน้นไปเพื่อการออกกำลังกาย แม้จะมีหลายรูปแบบ แต๋ทั้งหมดก็แทบไม่เหลือเค้าของหฐโยคะเลย การเปรียบเทียบกันเองระหว่างรูปแบบต่างๆ ที่พบเห็นทั่วไปนี้จึงไม่มีความชัดเจนนัก หากอยากจะเห็นหฐโยคะที่ชัดเจน คงต้องไปเปรียบเทียบกับที่โยคีอินเดียเขาฝึกกันตามแนวทางของหฐโยคะอย่างเคร่งครัดโน่นน่ะ
ฝากพิจารณาครับ

ขอถามต่อนะคะว่าจากคำตอบของครูกวีที่ว่า "หฐโยคะที่มาจากตันตระก็เช่นกัน โดยระบุถึงวิธีปฏิบัติจนบรรลุเป้าหมายสูงสุดของโยคะด้วยการกระตุ้น-ปลุกพลัง กุณฑาลินีให้ตื่น เมื่อพลังนี้ตื่นและเคลื่อนจากปลายกระดูกสันหลังขึ้นไปจนสุดตรงบริเวณ กระหม่อม โยคีผู้นั้นก็บรรลุเป้าหมายแห่งโยคะ"

ถ้าอย่างนั้นทำไมเราไม่ฝึกหฐโยคะในแนว Kundalini เลยละคะ หรือว่าที่เราฝึกๆกันอยู่ก็เป็น Kundalini อยู่แล้วตามตำราหฐโยคะ ทั้ง ท่าอาสนะ ปราณายามะ มุทรา พันธะ กริยา อย่างที่ครูว่าไว้ เพียงแต่เราเรียกว่าหฐ แต่สาย Kundalini เรียกว่า Kundalini yoga คะ